Swiss Contribution ECORYS Polska EUROREGION

Podstawowe informacje o Szwajcarii

szwajcaria

Szwajcaria jest państwem federalnym, w którym występują 3 szczeble polityczne: federalny (centralny), kantony (w liczbie 26) oraz gminy (2890).

Charakterystyczna dla Szwajcarii jest demokracja oddolna, zgromadzeniowa, wykształcona w sposób naturalny poprzez powstawanie wspólnot skupionych wokół wspólnych problemów. Codzienna praktyka wyprzedziła zatem sformułowanie zasad.

Szwajcarskie kantony są państwami członkowskimi o statusie przypominającym niemieckie landy. Są suwerenne i realizują wszystkie prawa, które nie zostały przekazane władzy federalnej. Dysponują swobodą tworzenia wewnętrznych struktur organizacyjnych w ramach kantonu, czego konsekwencją jest zróżnicowanie regulacji gminnych, w tym dotyczących organów gmin. Kantony nadzorują działalność gmin.

Gminy zostały prawnie ustanowione przez kantony. Mają podwójny status: państwowych władz lokalnych, wypełniających zadania państwowe, oraz korporacji samorządowych. W tej drugiej roli gminy upoważnione są do regulowania samodzielnie spraw ich dotyczących, przy uwzględnieniu porządku prawnego. Przysługuje im autonomia.

W gminach zorganizowanych w sposób tradycyjny najważniejszymi organami są ogół obywateli oraz rada gminy, w skład której wchodzi zazwyczaj 5–9 członków wybieranych przez ogół obywateli. Na czele rady stoi przewodniczący, z reguły określany mianem prezydenta gminy. Ogół obywateli odbywa zgromadzenia gminne, na których podejmuje decyzje w sprawach gminy. Ta tradycyjna forma funkcjonuje nadal w 85% gmin szwajcarskich. W gminach, których wielkość nie pozwoliła na rozstrzyganie spraw gminy tą drogą, decyzje głosowane są przy urnach. W części gmin nastąpiło przejście od demokracji bezpośredniej do demokracji przedstawicielskiej – ustanowiono w nich parlament gminny, wybierany przez obywateli. W niektórych kantonach jego powołanie jest obowiązkowe, z wyłączeniem najmniejszych gmin, w innych o takiej konieczności decyduje liczba mieszkańców gminy. Liczba członków parlamentu jest zróżnicowana.

Zadania gmin obejmują przede wszystkim zagadnienia administracyjne, pełnią niejednokrotnie także funkcje prawodawcze, ponadto w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat przeniesiono na gminy znacznie więcej zadań państwowych, co oznacza więcej zadań między innymi w obszarze ochrony środowiska i planowania przestrzennego, a nawet rozpatrywania wniosków o azyl. Dla realizacji zadań w tych obszarach tworzone są partnerstwa angażujące wspomniane wcześniej 3 poziomy państwa. W przypadkach, gdy realizacja zadań przekracza możliwości gminy, tworzone są związki celowe i związki gmin.

Grant Blokowy współfinansowany jest w 85% ze środków szwajcarskich oraz w 15% z budżetu Rzeczpospolitej Polskiej.

Szkolenia

Konsultacje

Kontakt

Newsletter

Tak, chcę otrzymywać bezpłatny newsletter Szwajcarskiego Grantu Blokowego:


Wiadomość HTML?

Projekt realizowany przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej